BULAKLAKAN

SANESE
neng Romeo S. Rodriguez

Ing Bulaklakan metung yang pyalung a meging tradisyun keti lugal ning Kapampangan inyang minuna at akagisingian tana mu ibat karing kekatamung pipunpunan.

Iti mararapat ya ikatlung bengi kamate na ning metung a tau, o kaya king ikasyam, ika apat a pulu at king pabanua nang kematayan a yapin ing ausan dang lukas paldas, balang midinan kayaliwan ding melakwan ning meangubye.

Ing Bulaklakan suli ne ning Karagatan metung mu namang makabersung pyalung a meging kaugalyan mu naman kanitang minuna, nung nu re payntunan ing mewalang singsing king lalam ning dagat. Iti atin yang ari a mamuntukan at yang papagalo king pulayi na ning pyalung da ring adwang tapuk. Ding aduamg tapuk makalukluk la karing adwang mangakabang bangku at miyarapan la king metung a makabang lamesa o dulang. King metung a bangku Karin la makalukluk ding purus babae samantalang king metung a bangku purus lang lalaki. Ding makakayabe king mesabing Bulaklakan mililibayan lang pakibat king kapamilata’ning makabersung amanu.

Kanita ing bulaklakan awsan dya namang Talubangan nung nu ing papasulapo naman ning Ari metung yang talubang a ngeni lalu yang makikilala king salitang mariposa. King pangalabas ning panaun meyaus yang bulaklakan at iya ing gagamitan dang lagyu angga inyang ika pitung dekada ning milabas a siglu. Ing pake na naman niti ing mayakit ya ing ayup na ning ari nung kaninu ya dinugpa karing makapalibut king lamesa.

Mibuklat ya ing bulaklakan king kapamilata’ning metung a pangadi at kaybat na nita ibulus na ne ning ari ing keyang ayup at padugpa ne king metung a sampaga o pun dutung a tutugun karing makakayabe king pyalung. Alimbawa:

“Ing ayup ning ari sinulagpo ya’t digpa king pun ning akasya”.

Makibat neman ing mipaintungulan king kapamilata’ning, “E pu digpa keni”.

“O nu ya mo digpa”, ing ikutang ning ari.

Nung atin yang kursunada ing lalaking mipaintungulan karing babaing makakayabe, malyari neng ipadugpa keya ba’neng apansinan niti. At ngana, “Digpa ya pu king sampagang Camia”.

Kanita nung ing babai e byasang bumersu lalu’t bayu bayu ya pang makidungutan king bulaklakan, malyaring ala yang asabi o kaya itabi ne ing sinulagpo ayup king metung mu namang pun dutung.

Dapot nung ing keyang peparikilan buri neng asubukan ing babai, magumpisa yang mapse bersu ba neng atukup ing babai. At nung iti e makapakibat, sabat ya ing ari at malyari neng parusan ing babai king kapamilatan ning metung a kanta o kaya prenda a dapat metung yang maulagang bage a ibat king babai.

Karing makakayabe pun dutung mapalyaring ating metung a bisang misalba king babai lalu at malapit ya kaya, ipakibadbaran ne ing mesabing sampaga ban iti e ma prenda. Kanita nala mayakit ding tune bebersu at bayu bayu pamung mamoesya karing yapse rang amanung makabersu.

Mayari ya ing Bulaklakan kaybat dang mayatbus king ari ding anggang prendang miras kaya. Iti king kapamilatan ning metung a kanta o kaya nung nanu mang bage a malyaring pagawa ning ari. Ing Bulaklakan miraras yang anggang kapitangan bengi o neng misan anggang ganing aldo.

Ing maki bale misasadya yang pamangan da ring mamyalung a kadalasan kape at biscuit.

BULAKLAKAN
sinulat neng Romeo S. Rodriguez

Ari:

Ati tamu ngeni king bale santungan
Nitang meyangubye kambe ding melakwan
Ban mibawasan sa lungkut dang daralan
King karelang pusu ampong pilubluban.

Anting aku ngeni aring mitutukan
Kening kekatamung pyalung bulaklakan
Detang sablang bisang makiantabayan
Makyabe no kening lamesang karinan..

Ding sablang babayi keni la king wanan
Banda no mang kayli detang kalalakyan.
Kabang mamyalung na ing buri kung adwan
Bawal la ring mayli at misisingkilan

Ngeni bulus kune ining mariposa,
Ban maglimpad limpad at sulapo naya,
Kekayu ngang dutung ampo ding sampaga
Maging alistu sa’t linawan ding mata.

Oyan na at ngeni pasulapo kuna
King sampagang rosas karin yapin digpa.

Rosas:

Epu digpa keni.

Ari:

Maglaram ka kanyan malagung dalaga?
Ngamu e ya digpa kakung mariposa,
Ba ku sanang lubus maniwala keka,
Metung a malagung tune princesita,
Malambing mung bosis iparamdam sana,
Kareting atilu midalit kang kanta.

Rosas

Itang pasensya yu yang adwan ku sana
Uling ing tutu na e ku sadyang byasa

Ari:

Bibirwan daka mu mutyang paraluman,
Ketang inawad kung metung a kundiman
Dapot sisitsit da rening kaluguran
Lagyu mu”t pelyidu ya na mung kaylangan.

(Sabyan ne ning sampagang rosas ing kayang lagyu at apelyidu.)

Ngeni E ke pa mu sadyang pasalamat
Keka o dalagang malagung bulaklak
Uling nung sakali bandang tawli mekad
Pasibayung keka atin lang ayawad.

Uling kabang yatna maputi mung kanwan
Ding karelang pusu magimate no man
Potang asulyapan mayumu mung timan,
Malulumud la ngan king kapangalalwan.

Bulus kune ngeni ining mariposa,
Ban maglimpad limpad king maberding mula.
Buklat yo ding mata dutung at sampaga
King ba ye ngang akit nung nukarin ya digpa.
Inyang ibulus ke ngara ding dalaga
King dutung a talang menukluanan ya.

Talang

E pu digpa keni.

Ari:

O Nuya mo digpa?

Talang:

Digpa yapu king sampaga ning palapat.

Ari:

King sampaga na ning metung a palapat
Karin ku ya ikit sadyang makayarap.
Inya ala nakung aliwang pigagap
King kayalistwan ku agad kuneng sebat

Ngeni nang atiyu karing kakung palad
King dutung a yangka karin ke peyatad,
Itang mirikilan makibat yang agad,
Bayang e maprenda, parusang mabayat.

Yangka:

E pu digpa keni.

Ari:

O nuya mo digpa?

Yangka:

Digpa ya pu king sampagang Sampagita.

Ari:

E na ikwang digpa nitang mariposa,
Ikwa kong asagmit ding adwang bitis na
Layun king pinukul king matas a banwa
king maputing biga, Karin misabit ya.
Ing sabi na kaku bayu ya tinipa,
king arap ding malda ipagkanta muya.

(Magkanta ya ing Yangka king tigtig ning gitarista)

Bulus kune ngeni iting mariposa
Bayang manipsipan king hardin kung mula
Buklat yong masala balugbug yu’t mata
ikong dutung ampong mabanglung sampaga.

King kayang panlako Karin ya pin digpa
King maputing kule ning sampagang Camia.

Camia:

Digpa ya pin pu.

Ari:

Pasulapo mu ne.

Camia:

Sinulapo ne pu.

Ari:

O nu yamo digpa?

Camia

Digpa yapu king dutung a Dalayap.

Dalayap:

Wa man at digpa ya itang mariposa
Niting mal a Ari lilimbun king mula,
Dekap ke at kilung kilub ning hawla
Bayang e maglumo king kabastusan na.

Uling king panudtud bigla yamung digpa
King pun ning arung ku, libutad ding mata
At saka ya mine at migluklukan pa
Inya kagising ku labis ing mwa kaya.

Ngeni nung buri meng pasulapo kuya
Ing adwan ku keka malagung dalaga,
Iparamdam me sa ing metung a kanta
King baneng mawala ining mwa ku keta.

Acacia:

E ya ta makatud gewa ning Dalayap
Itang mariposa bigla nyamung dekap
Adwan ku king Ari kaya ipalasap
Ing metung a tune parusang mabayat..

Uling iti e ne pin sadyang pibandyan
Agyang nanung depat mariposang telan
Sukat neng isulit king Ari ini nan
King banang abalu nanu ing kabilyan.

Dapot king gewa nang alang pakundangan
Ing marapat kaya prenda ing iyampang
Bayu ne ibulus at layun palakwan
Mariposang atyu king awlang kulungan.

Dalayap:

Ninu wari ikang ngeni makisabat
King pisasabyan ming makyalam e dapat
Nung amunan mukung keka makibabag
Yadya me’ng sarili lalu na ing balat.

Uling king kekami ala pang linaban
King pamibersada a ngeni gagawan.
Nung makasadya ka keka nang umpisan
Siklod ka kanaku nung tatakut naman.

Acacia:

Sasabyan ku keka dutung ning Dalayap
Ala kung kirulan ninu mang tumapat
Uling kapangan ku pyalung tang lalabas
Babo ning lamesa Karin mipanganak.

Ari:

Manahimik kayu, e kayu paylalu
King pamibadbarang ala king patulu
Nung bisang mibabag munta ko pangulu
Karin ko miyagnan king pamipalulu.
Uling ngening bengi sukat yung abalu
Ati ko king bale nitang bye meyangu.

Dalayap:

Makamal a Ari kaku sanang adwan
dutung ning Dalayap kekayung parusan
Uling lalabis na ing keyang gagawan
Ala ne king tune ustung kayasalan.

***(Ing pamibadbaran da ring adwang pun dutung malyari yang kumaba kumpormi karing darala dang bakal ding adwa . Nung tutu lang matenakan malyari yang mabut ganing adlo ing pamiligligan da king bersu at ing ari o ding maki bale na mismu ilang malyaring makapa tuknang keting mesabing pamilibayan dang bersu ding adwa .)ING BULAKLAKAN
neng Romeo S. Rodriguez

Ing Bulaklakan metung yang pyalung a meging tradisyun keti lugal ning Kapampangan inyang minuna at akagisingian tana mu ibat karing kekatamung pipunpunan.

Iti mararapat ya ikatlung bengi kamate na ning metung a tau, o kaya king ikasyam, ika apat a pulu at king pabanua nang kematayan a yapin ing ausan dang lukas paldas, balang midinan kayaliwan ding melakwan ning meangubye.

Ing Bulaklakan suli ne ning Karagatan metung mu namang makabwersung pyalung a meging kaugalyan mu naman kanitang minuna, nung nu re payntunan ing mewalang singsing king lalam ning dagat. Iti atin yang ari a mamuntukan at yang papagalo king pulayi na ning pyalung da ring adwang tapuk. Ding aduamg tapuk makalukluk la karing adwang mangakabang bangku at miyarapan la king metung a makabang lamesa o dulang. King metung a bangku Karin la makalukluk ding purus babae samantalang king metung a bangku purus lang lalaki. Ding makakayabe king mesabing Bulaklakan mipapalitan lang pakibat king kapamilata’ning makabersung amanu.

Kanita ing bulaklakan awsan dya namang Talubangan nung nu ing papasulapo naman ning Ari metung yang talubang a ngeni lalu yang makikilala king salitang mariposa. King pangalabas ning panaun meyaus yang bulaklakan at iya ing gagamitan dang lagyu angga inyang ika pitung dekada ning milabas a siglu. Ing pake na naman niti ing mayakit ya ing ayup na ning ari nung kaninu ya dinugpa karing makapalibut king lamesa.

Mibuklat ya ing bulaklakan king kapamilata’ning metung a pangadi at kaybat na nita ibulus na ne ning ari ing keyang ayup at padugpa ne king metung a sampaga o pun dutung a tutugun karing makakayabe king pyalung. Alimbawa:

“Ing ayup ning ari sinulagpo ya’t digpa king pun ning akasya”.

Makibat neman ing mipaintungulan king kapamilata’ning, “E pu digpa keni”.

“O nu ya mo digpa”, ing ikutang ning ari.

Nung atin yang kursunada ing lalaking mipaintungulan karing babaing makakayabe, malyri neng ipadugpa keya baneng apansinan niti. At ngana, “Digpa ya pu king sampagang Camia”.

Kanita nung ing babai e byasang bumersu lalu’t bayu bayu ya pang makidungutan king bulaklakan, malyaring ala yang asabi o kaya itabi ne ing sinulagpo ayup king metung mu namang pun dutung.

Dapot nung ing keyang peparikilan buri neng asubukan ing babai, magumpisa yang mapse bersu ba neng atukup ing babai. At nung iti e makapakibat, sabat ya ing ari at malyari neng parusan ing babai king kapamilatan ning metung a kanta o kaya prenda a dapat metung yang maulagang bage a ibat king babai.

Karing makakayabe pun dutung mapalyaring ating metung a bisang misalba king babai lalu at malapit ya kaya, ipakibadbaran ne ing mesabing sampaga ban iti e ma prenda. Kanita nala mayakit ding tune bebersu at bayu bayu pamung mamoesya karing yapse rang amanung makabersu.

Mayari ya ing Bulaklakan kaybat dang mayatbus king ari ding anggang prendang miras kaya. Iti king kapamilatan ning metung kanta o kaya nung nanu mang bage a malyaring pagaw ning ari. Ing Bulaklakan miraras yang anggang kapitangan bengi o neng misan anggang galling aldo.

Ing maki bale misasadya yang pamangan da ding mamyalung a kadalasan kape at biscuit.

BULAKLAKAN
sinulat neng Romeo S. Rodriguez

Ari:

Ati tamu ngeni king bale santungan
Nitang meyangubye kambe ding melakwan
Ban mibawasan sa lungkut dang daralan
King karelang pusu ampong pilubluban.

Anting aku ngeni aring mitutukan
Kening kekatamung pyalung bulaklakan
Detang sablang bisang makiantabayan
Makyabe no kening lamesang karinan..

Ding sablang babayi keni la king wanan
Banda no mang kayli detang kalalakyan.
Kabang mamyalung na ing buri kung adwan
Bawal la ring mayli at misisingkilan

Ngeni bulus kune ining mariposa,
Ban maglimpad limpad at sulapo naya,
Kekayu ngang buku ampo ding sampaga
Maging alistu sa’t linawan ding mata.

Oyan na at ngeni pasulapo kuna
King sampagang Rosas karin yapin digpa.

Rosas:

Epu digpa keni.

Ari:

Maglaram ka kanyan malagung dalaga?
Ngamu e ya digpa kakung mariposa,
Ba ku sanang lubus maniwala keka,
Metung a malagung tune princesita,
Malambing mung bosis iparamdam sana,
Kareting atilu midalit kang kanta.

Rosas

Itang pasensya yu yang adwan ku sana
Uling ing tutu na e ku sadyang byasa

Ari:

Bibirwan daka mu mutyang paraluman,
Ketang inawad kung metung a kundiman
Dapot sisitsit da dening kaluguran
Lagyu mu”t pelyidu ya na mung kaylangan.

(Sabyan ne ning sampagang Rosas ing kayang lagyu at apelyidu.)

Ngeni E ke pa mu sadyang pasalamat
Keka o dalagang malagung bulaklak
Uling nung sakali bandang tawli mekad
Pasibayung keka atin lang ayawad.

Uling kabang yatna maputi mung kanwan
Ding karelang pusu magimate no man
Potang asulyapan mayumu mung timan,
Malulumud la ngan king kapangalalwan.

Bulus kune ngeni ining mariposa,
Ban maglimpad limpad king maberding mula.
Buklat yo ding mata dutung at sampaga
King ba ye ngang akit nung nukarin ya digpa.
Inyang ibulus ke ngara ding dalaga
King dutung a talang karin menuklwanan ya.

Talang

E pu digpa keni.

Ari:

O Nuya mo digpa?

Talang:

Digpa yapu king sampaga ning palapat.

Hari:

King sampaga na ning metung a palapat
Karin ku ya ikit sadyang makayarap.
Inya ala nakung aliwang pigagap
King kayalistwan ku agad kuneng sebat

Ngeni nang atiyu karing kakung palad
King buku ning yangka karin ke peyatad,
Itang mirikilan makibat yang agad,
Bayang e maprenda, parusang mabayat.

Yangka:

E pu digpa keni.

Hari:

O nuya mo digpa?

Yangka:

Digpa ya pu king sampagang sampagita.

Hari:

E na ikwang digpa nitang mariposa,
Ikwa kong asagmit ding adwang bitis na
Layun king pinukul king matas a banwa
king maputing biga, Karin misabit ya.
Sabi na kanaku bayu ya paybaba,
ipagkanta muya arapan ding malda.

(Magkanta ya ing yangka king tigtig ning gitarista)

Bulus kune ngeni iting mariposa
Bayang manipsipan king hardin kung mula
Buklat yong masala balugbug yu’t mata
ikong buku ampong mabanglung sampaga.

King kayang panlako Karin ya pin digpa
King maputing kule ning sampagang Camia.

Camia:

Digpa ya pin pu.

Hari:

Pasulapo me.

Camia:

Sinulapo ne pu.

Hari:

O nu yamo digpa?

Camia

Digpa yapu king buku ning dalayap.

Dalayap:

Wa man at digpa ya itang mariposa
Niting mal a Ari lilimbun king mula,
Dekap ke at kilung kilub ning hawla
Bayang e maglumu king kabastusan na.

Uling matudtud ku bigla yang dinugpa
King pun ning arung ku, libutad ding mata
At saka ya mine at migluklukan pa
Anya migising ku labis ing mwa kaya.

Ngeni nung buri meng pasulapo kuya
Ing adwan ku keka malagung dalaga,
Iparamdam me sa ing metung a kanta
King baneng mawala ining mwa ku kaya.

Acacia:

E ya ta makatud gewa ning dalayap
Itang mariposa bigla nyamung dekap
Adwan ku king ari kaya ipalasap
Ing metung a tune parusang mabayat..

Uling iti ene pin sadyang pibandyan
Agyang nanung depat mariposang telan
Sukat neng isulit king Ari ini nan
King banang abalu nanu ing kabilyan.

Dapot king gewa nang alang pakundangan
Ing marapat kaya prenda ing iyampang
Bayu ne ibulus at layun palakwan
Mariposang atyu king awlang kulungan.

Dalayap:

Ninu wari ikang ngeni makisabat
King pisasabyan ming makyalam e dapat
Nung amunan mukung keka makibabag
Yadya me’ng sarili lalu na ing balat.

Uling king kekami ala pang linaban
King pamibersada a ngeni gagawan.
Nung makasadya ka keka nang umpisan
Siklod ka kanaku nung tatakut naman.

Acacia:

Sasabyan ku keka buku ning dalayap
Ala kung kirulan ninu mang tumapat
Uling kapangan ku pyalung tang lalabas
Babo ning lamesa Karin mipanganak.

Ari:

Manahimik kayu, manahimik kayu
King pamibadbarang ala king patulu
Nung bisang mibabag munta ko pangulu
Karin ko miyagnan king pamipalulu.
Uling ngening bengi sukat yung abalu
Ati ko king bale nitang bye meyangu.

Dalayap:

Makamal a ari kaku sanang adwan
Buku ning dalayap kekayung parusan
Uling lalabis na ing keyang gagawan
Ala ne king tune ustung kayasalan.

***(Ing pamibadbaran da ring adwang pun dutung malyari yang kumaba kumpormi karing darala dang bakal ding adwa . Nung tutu lang matenakan malyari yang mabut ganing adlo ing pamiligligan da king bersu at ing ari o ding maki bale na mismu ilang malyaring makapa tuknang keting mesabing pamilibayan dang bersu ding adwa .)

Posted in PL Romeo R. Rodriguez, Poeta Laureadu | Leave a comment

ING MANUK NANG TIBU

neng Dalagang Baryu

Ketang kekeng baryu nung kekang pangutang
Ing lagyu nang Tibu, kakilala re ngan
Tibung sabungeru karelang ausan,
Uling neng Dominggo ena sasalanan
Kayang pamamunta, kilub ning sabungan.

Ing pupul nang pale apapagisana,
Manuk nang lalaban nung marimalas la,
Nung misan mamyus ne ing kayang asawa,
Emu bukud detang pera nang darala
Ding kayang pasambut makapandam ya pa.

King siping ming baryu kayang abalitan
Ting metung a manuk misna ne kayapan,
Pitalan neng Tibu pekisabing salwan,
Presyung pitung libu ena ne tewaran
Agyang mendam yamu agad neng beyaran.

Malutu ya bulbul ing seli nang manuk
Maputi ya bitis, lemon ya pa puluk,
Matuling ya taid, malati ya buntuk,
Solo sintas ya pat denas kosta tuktuk,
Ngara, magbastun ya atsaka magkurus.

Nung bugnus neng Tibu tutu kang mayama
Uling kalas tau itang sulapo na
Kagpa na keng gabun uling mabilis ya,
Ela miarap man ding kabugnusan na,
Magdilu lang pupug nung makatalan ya.

Mingatba nang sakung parehung balbalan
Tin yapang pangingit ketang kalingkingan,
Buntut pugu ya pa karelang sasabyan
Ala yang kasambut king mumunang laban
Ing manuk nang Tibu karing kayang sinyal.

Apisan neng Tibu pakasesen mayap
Ing kayang papakan karne, gule, gatas,
Saka tomato juice ampo pang mansanas,
Bibitamina ne, injection, tabletas,
Inya itang manuk lalu yang megilas.

Ing mesabing manuk kaibat ning pabulan
Melutu ya lupa anti yamong talang
Pati kayang buldit malutu mu naman,
Inya nganang Tibu malyari neng laban
Ketang pintakasi karin king Mabuhay.

Itang pinatakasi inyang malapit na,
Ding kayang puhunan kaya nalang sidya
Ing kayang depatan uling alang pera,
Sinla neng treinta mil itang asikan na
Karing mamye five six kayang kakilala.

Mimisip ya I Tibu kulang la pa kanu,
Detang kayang pustang atlung pulung libu
Menandam yang pera ketang Pulkeru,
Beinti singko mil mu, nganang mangamanu
Ila ing makibat detang damulag ku.

Makatiman ya y Tibu kabang pauli ya
Limang pulut limang libu ing kakung ipusta,
King kanakung manuk, uli ning mayap ya
Dit man la kung karug nganing bubulung na,
Karing sinyalis na pilming sumambut ya.

Dominggong bat meugtu tara ne daralan
Ing manuk nang Tibu karin king Mabuhay
Agad nang linukluk , kanitang ulukan,
Pibikas bikas ne karing kayang disan
Malatuba bulbul ing kayang lebanan.

Uling ketang super karin la migpila,
E binang melambat pepatari nala
Pangaras da babo kingwa ro parada,
Ing manuk nang Tibu uling mapusta ya
King lugal ning meron yang karin da dela.

Ngana ning Llamador king kilub ning rueda
Bikas la ring manuk king banang milarga,
Kalaban nang Tibu uling matsura ya,
Alang bisang magu karing tutuldwan da
Inya pin melambat bayu ra alarga

Inyang kalarga na tano mituktukan
Detang llamadista memaglugru langan,
Sampu siam, nueve, dies, saka walu anam
Ting onse, logru tres, alang sampu anam,
Uling iwasan dang mipuera ing laban.

Inyang mapali no ketang pangatuktuk
Kinwa na neng Tibu uling ya ing mugnus,
Apis-apisan net semasan a bagyus
Kaibat detang baina karela nong begut,
Ding karelang tari saka pepakuskus.

Iniang kabili ra sinulapo matas
Babo la mipingki taring mangatalas,
Kalaban nang Tibu king gabun mibagsak
Pakli ya pitaryan at metung a pakpak
Kabang itang kaya eya man mesugat.

King tula nang Tibu linuksu yang matas
Ala nang kasambut nanga pang papakpak,
Kabang ing manuk na taya tikas-tikas
Saka tinulauk ampom memayagpag,
Itang sintesyador kereo nong agad.

Iniang miarap la detang adwang manuk
Alang mitauli agnan lang tinuktuk,
Kaya lang binili balang mipamarug,
Ing manuk nang Tibu anting migparatut
Ing kayang kalaban dinilu neng pupug.

Kabang itang manuk lang tuknang babarug
Tibu pane ing pakpak saka ya dudurut,
Mekad memaglagpas ing dakal a barug
Inia epa mete kalaban nang manuk,
Dapot king tauli apaku ne gulut.

Itang sintensyador ing kayang depatan
Ing mipakung tari kaya yang begutan,
Saka no kereo, tinuktuk lang agnan
Nia binili nala king baling milaban
Ing manuk nang Tibu memarug ne naman.

Ing manuk nang Tibu king barug nang dakal
Obat disgrasya tiran ne ing kayang batal,
Inya migsirku yang king gabun gagalgal,
Itang sintensyador dimput nong pirapal
Saka no kereo balang mituktukan.

Ing manuk nang Tibu uling gagalgal ya
Ene mekatuktuk ketang kalaban na,
Kabang itang metung giang mamamate ya
Tinuktuk yang adwa, iniang sumambut ya
Memagluksu langan detang makapusta.

Mebigla ya y Tibu e maybug mikimut,
Magdilu yang pawas linukluk king suluk,
E maybug mamayad ketang pangasambut,
Dapot masakit man king bulsa no begut
Singkuentay singku mil a dela ning manuk.
ING MANUK NANG TIBU II
INIANG MULI NE Y TIBU
Ing manuk nang Tibu misan dimdam taya
Keting DZYA king balik kultura,
Bistat gagapang ne itang kalaban na,
Uling alang suerti inia mesambut ya
Kaya yang tibtaban sariling batal na.

Minuli ne I Tibu misna ne kalungkut
Memalag ya pago, e maybug mikimut
King pangasambut na nitang kayang manuk,
Mandilu yang pawas at mangamus buntuk
Kaya lang isipan ding perang mesambut.

Agaganaka no ding kayang damulag
Nung kuanan da nala pangaras ning abak,
Inia sisisi ya ketang kayang depat,
Misanlang asikan nang kayang pamayad
Ketang kayang obra nung ala neng kasap.

At ing asawa na kayang gaganakan
Pota e mabisang karela lang kuanan,
Mekad, mika guera ustung mipakanyan,
Uling pisapang mu karelang pibandian
Alus binie damu ding kayang katuangan.

Pangaras king bale uling la neng pera
Eya buladbulad ketang panyatang na,
Timan-timan ne man ing kayang asawa,
Uling misane ne ketang ugali na
Kaya nang isipan iti mesambut ya.

Kitna ne I Tibu nung bisa neng mangan,
Pipiling ya rugyung linukluk king eran
Miglako sapatus, menaliling malan,
Kaibat melaus ne king karelang siduan
Kayang sigarilyu ing sangap-sangapan.

Pangaras ning bengi eya mipatudtud
Ngana nang magkera at ngana nang lukluk,
Nia ing asawa na ngana mong menasbuk,
Nanung problema bat eka matudtud
Maragula wari ding kekang mesambut.

Pipiling ya I Tibu kaibat migkera ya,
Dapot e matudtud agyang makapiak ya,
Taya biling-biling ketang pagkeran na,
Mekad isipan na ing datang a Guerra
Pangaras ning abak, mengaslak ya mata.

Iniang king orasan bandang alas nuebe
Itang Pulukeru dinatang ne iti,
Pintalan ne I Tibu saka la misabi,
Ing pakisabi na sana nung malyari
Baldugan na nala ding utang na niti.

Itang kasabi na ditak ya puhunan
Inia e mebisa ketang kayang adwan,
Ding damulag kanu nung ena la kuanan,
Ala neng itinda ketang kayang tagnan
Uling ding pera na kaya binie nongan.

King pamisabi rang anting mipangulit
Asawa nang Tibu kanita no ikit,
Kakarug ya salung karela linapit,
Itang pisasabian banang aulingid
Iniang damdaman na bigla yang menangis.

King pamanangis nang anti mong keualan
Mipaintagun naman Karin ya daralan,
Kapitan ning baryu Karin ya daralan,
Nanu ing problema, nganing kayang kitang
Inia itang Tibu selese na nangan.

Ing geua nang Tibu iniang abalu na
Ngana ning Kapitan obat kinanyan ka,
Mipasubu ku Kap nganing pekibat na,
Mipasubu kitang ning kayang asawa,
Bat pati damulag kekang pepapusta.

Emu ring damulag nganang tinambayan
Kanakung asanla pati ing asikan,
Ing kayang asawa ketang kayang dimdam,
Mipagulisak yang misna king kasikan
Inia detang tau anti lang kirukan.

Uling dakal nala taung mag-usyosu
Inia tiki nala Kapitan ning baryu,
King opisina na ban karin areglu
Itang alingas-ngas at miliaring gulu,
King pangasambut nang Tibung sabungeru.

Mekituki kami ba ming kibaluan
Nung nanung sabian na ning kekeng Kapitan,
Ding Barangay Tanod karin mila disan,
Binaual dakami at e pepaluban,
Inia ing poesia kaku ne pang patdan.

Diwa:

Simpli ya mung kuentu ining poesia
Dapot aral naman ing ipaiabut na,
Ing kekayung manuk agiang mayap ya pa,
At ing sablang sinial atiu nangan kaya
Eyu sisiguruan itang paniambut na,
Inia e pamiglan kekong pamamusta.
ING MANUK NANG TIBU III
ING PANGAKU NANG TIBU

Ketang opisina ning kekeng Kapitan
Uling eke milub, inia eme dimdam,
Ing pikayari da ketang pisasabian,
Buri keng isundu ining kawatasan,
Inia mengutang ku, karing manungkulan

Ngara: ing miliari king mesabing gulu
Asawa nang Tibu beiran no kanu,
Ding perang me andam ketang Pulukeru,
Inia ding damulag ela mideretsu
At ela melaus ketang mataderu.

Dapot ing kundisiun ngara iniauad na
Arap ning Kapitan karin la migpirma,
Nung sumabung ya pa ing kayang asawa
Kauanian ne kanu at ing pibandian da,
Buri ning babai muli na ngan kaya.

Mebisa ya I Tibu pauli ning sangkan
Banang e kakaba itang pisasabian,
Itang pamaniabung kaya nang kelinguan,
Obra king marangle ing kayang lingunan
Makabang panaun mabilis dinalan.

Karelang pamupul uling dinatang na
Matula ya I Tibu at ing asawa na,
King dakal dang pupul ngeni mibawi la,
Abaiaran do ngan detang autang da
Pati na asikan ngeni me atbus pa.

Dapot sasabian da detang masibukan
Iyan kanung taung dating migalisan,
Giang maiap not meko king kayang katauan,
Nung akit no kanung mangamus manggatal
Ding kayang kasiping gagamus ya naman.

Inia ketang Tibu oyan ing miliari
Ding mamapis manuk nung akit no niti,
Ena aiaguantang lumapit kareti,
Nung ating bugnusan puntalan nong pilmi
Agiang patingapun eno lakuan deti.

King tulid dang dalan niang misan a abak
Kabang mamalis ya king karelang arap,
Ing siping nang bale ikit neng lalabas
Magdala yang manuk baiu neng akalap,
Maputi ya bulbul mistisu yang teksas.

King magdalang manuk karin ya linapit
Saka ne selatan at layun keliskis,
Pipiling ya I Tibu iniang kayang akit,
Kalimay bali ya atsaka magbitik,
Putuk saud ya pa ing kaili nang bitis.

Ngana mo ning Tbu keka neng ilutu,
Ding ipusta mu ken uling sayang lamu,
Piki ya talakad matsura ya tipu
Pangatari na nian pilming eya malu,
Ing kayang katauan isagana niamu.

Iniang akit dala ding mibubugnusan
Dela re ing manuk king bareng subukan,
Iniang ibugnus de, ing kayang gagauan,
Luksu luksu yamu saka sasaganan
Itang sablang barug ning kayang kalaban.

Inia itang Tibu ngeni mimisip ya
Ustung sinabung de, tuki yang kumontra,
Lele na pa kanu itang pangaku na,
Lalu ing manese ngana eya biasa
Matsura ne sinial iti maina ya pa.

Misan a dominggo ing siping nang bale
Inaus ne I Tibu ngana laban na ne,
Karin king Mabiga ing manuk nang sese,
Linukluk ya I Tibu minisip malale,
Ngeni na singilan ing bayad ning pale.

Ing bayad ning pale iniang asingil na,
Karin king Mabiga malagua yang minta,
Pangaras na karin ya namang disan na,
Manuk nang tutukian king babo ning rueda
E binang melambat agad nang milarga.

Manuk a maputi uling yang dehadu
I Tibu atlu lang ginamit nang kristu,
Ing pemanaus da mialiua nang lugru
Inyang idiga ra ing pusta na kanu,
Ngara kabilugan limang pulung libu.

Iniang bugnus dano manuk a milaban
King paniulapo ra ikua nang milalam,
Manuk a maputi king kayang kalaban
Bat iniang dugpa la ya namang gagapang
Kalaban nang manuk pakli ya pitarian.

Mipauas ya I Tibu misna ne kaputla
Ing kayang pangaku layun aganaka,
Mista king maputi misna no kasaya,
Papalakpak la pa king karelang tula
Tibu malungkut yang maybug tumula lua.

King babo ning rueda detang aduang manuk
Gagapang yang metung parehung tutuktuk,
Manuk a maputi eya biasang mupug,
Maluat a labanan ela mipamarug
Mirasan lang oras ketang katutuktuk.

Manuk a milaban pikauani dala
Nganing sintensyador ing labanan tabla,
Linuksu ya I Tibu, kukulyo magbiba,
Saka ne milaing minuli karela
Pangaras na bale timan-timan ya pa.

Saka na bubulung tabla ing labanan
Agiang nan deng kutnan ing kayang sasabyan,
Ampon ipakibat tabla ing labanan,
Mika mental shock ya ngaring kerakalan
Inya bekasyun de king MENTAL HOSPITAL.

Posted in PL Dalagang Baryu, Poeta Laureadu | Leave a comment

Qng Pauli Mu

(para queca apu)
Lorung Malabit
Silaba 16 Sesura 8/8
Taladtad 4 Estropa 7
Ortografia C-Q
*
Aniang misapuac ca queti, qng iatu tamung carinan,
yng tulang linucub cacu, e cu agiung ilarawan.
Qng lupa cu memalebe, yng lua cung mitutultulan,
at yng salu cung kinarug, tinatap iang misna sican.
**
Yng benging tajimic aniang, bilbal ne ning quecang gagậ,
anting ding angel qng banua, ilang cacu migtumailậ.
Yng dalit a menibatan, caring labi mung maputlậ,
aintindian que anggiang ala, iang amanu mang bitasậ.
***
Cabud asuglapan da ca, qng pangabalut mung lampin,
migduian ia ing pusu cung, mistula rang pigtiririn.
E cu balu yng piramdam, anting gagato qng angin,
at bigla namung metindag, yng culul ning sabla carin .
****
Cabang pagumasdan da ca, qng paiapa mung panudtud,
lalapo ia yng pusu cung, queca malabis lulugud.
Miglala nacung paninap, a para queca mu cabud
a qng suluc ning diua cu, titipunan cu’t bubucud.
*****
Canita yng balang aldo, balamu atin iang culang.
E cu atuldu nung nanu, anggiang binit cung cucutang.
Dapot aniang queti iatu, linual na ca at dinatang,
atantu cung ica palang, caganapan karing bilang.
******
Manibat qng mibait ca, meging malino yng sablậ,
ataruc cu’ing cabaldugan, na ning uran at ding bigậ.
Nung baquit atin dalumdum, a liliwas qng masalậ,
pauli mu o apu co, lubus cu nang abitasậ.
*******
Mecad atin cung arapat, a maiap qng metung cung bie,
ania ring dios qng catasan, yca cacu ra ca binie.
Uling yng metung a taung, atin depat masalese,
Queca, iya mung matampang, tumaid at mangipande.

PL Rodel E. Gozum
18 Agosto 2017
Munoz, Quezon City

Posted in PL Rodel E. Gozum, Poeta Laureadu | Leave a comment

Thank you for your support

Thank you for supporting Paraluman Foundation.


Posted in Paraluman | Leave a comment

CRISSOTAN – MAKAKAYAP LA O ALI DING TEKNOLOHIYA KING BYE DING TAU?


neng Romeo S. Rodriguez

MAKAKAYAP LA……………..Poeta Januario D. Maniago
E LA MAKAKAYAP………….Poetisa Maritess Evangelista
LAKANDIWA…………………..PL Romeo S. Rodriguez

(Ing mumunang dake niting Crissotan migale ya ketang 31 ya ing Julio king programang INDUNG KAPAMPANGAN a mararamdam balang Sabadu alas 8-9 ning bengi king Radio Station DWBL 91.9 Bright FM. Ing kadwa nang dake migale ya munaman king mesabing station keta naming 6 ya ing Agosto king makanyan mu naming oras.)

LAKANDIWA:

Ngening bengi agkatan ko deting sablang makiramdam
Karing pamibale-bale susubebe king tuntyunan,
Pasibayu mibalik ya iting Bengi ning Crissotan
Pauli ning kayadwanan king ba miya sang pisabyan.
metung a makapanaun paksang dapat pibadbaran
deting adwa tang makudta, magaling at matenakan.

Mayap la o Ali ding Teknolohiya Karing Tau?
Ing kutang a pakibatan, paksang mibye kekatamu.
Bayu kula sadyang bulus pakilala ko kekayu
Deting adwang mibadbaran, king panig da mipaglwalu.
Poetisa ning Sasmuan e la mayap ngana kanu
Samantalang ing mayap la nganing Poeta ning Mexicu.

At kekayung makiramdam ing adwan ku’t pakisabi,
Itutuk yo ding balugbug king radyu yu ngening bengi
Nung bayu la ding baterya at ala ko pang koryenti,
Ding sabla yung siping bale buryan makiramdam keti.
Deta namang sablang atyu kilub ning istasyun ngeni,
Adwan ku ing mangatni yung palakpakang alang anti.
MAKAKAYAP LA: MUMUNANG TALAKAD

Anting aku ing mumunang mirikilan ban talakad
Ipamingwa ing panig kung karing sabla sadyang mayap
King bye da ding anggang taung makasubuk, makalasap
Benepisyong ibabye na teknoloyang magpaunlad.
Sasabyan ku king kalaban katuliran kung ipasyag
Simen na lang tunggal-tunggal ban king laban e ya mitwag.

Kayapan ding makabayung kagamitan ikit ta na,
Agyang ketang panaun a ala ta pa king istorya.
Detang pipunpunan tamu gagamit nong teknoloya,
Bista man at misnang bagal ketang pamibye bye da.
Dapot inyang meimbentu ding makabayung makina
Merakal na itang pupul babye ning agrikultura.

Kanita nung mibili ka bini ampo pang tanaman
Kaylangan me pang linisan itang sukad mung asikan
Kayabe me ing damulag balaus me ing sarulan
Miraras kang pilang aldo bayu me apanamnaman.
Dapot ngeni, king traktora oras mu ing bibilangan
At e naka masyadu pang mayabala’t mapapagal.

LAKANDIWA:

Ngening dimdam yu ne ining king panig ning makakayap
Teknolohya karing tau king babye nang pami unlad.
Adwan ku rin para kening poetisang sasalungat
Ing masikan yung palakpak mapaling pamananggap.

E LA MAKAKAYAP: (MUMUNANG TALAKAD)

Bala na ning kabadbaran bayu ku pang makilaban
King debating mayayaus anting lagyu ning Crissotan
Sukat mu sanang abalu detang kakung pipunpunan
I Juan Crisostomo Soto ya ing kayang akayagnan.
King larangan ning poesya king uyat ku yang daralan
Inya sukat kang miadya ken da naka pandaskulan.

Wa man tutu mipabilis panamnaman king lauta
Pauli ding makabayung imbensyon ampong makina.
Dapot balu mu ngan kaya ing binye ning traktora
King bye na ning ortelanu dagdag gastus ibat bulsa?
Uling bukud ketang laru ampo itang gasolina,
Atin muring mekanikung bayaran nung kesiran ya. .

Map yapa itang damulag ketang dikut milalabas,
Enya naman mangailangan king mangamal a “spare parts”.
Kaybat na ning pamanyarul ibulus me ketang labak
Maglublub ne yang dili na itang gastus e abalak.
At itang kakung pupulan , itang manyaman a abyas,
Alang dudang ding kalulu mirakayan la ‘gyang ditak.

MAKAKAYAP LA: (KADWANG TALAKAD)

Ing kalaban ku pin pala tatawli yang alang sala
Uling itang katuliran panaun na pang Mahoma
Mayap ya pa ing damulag ala kanung gastus ngana .
Uling ketang dikut ampong labak sadyang milabas ya.
Ding damulag ngeni watas pulkeru ing destinu ra
Kalupa ning “Pampanga’s Best” nung nukarin mapindang la.

Mekad ining kalaban ku e na sadyang abalitan,
Ing dakal na itang abyas a ngeni ta apapangan.
At keraklan karing bini ibat la king kasenayan
Miyaliwang Syentipikung karin U. P. memagaral.
Inya naman ding malukang pagmaragul nang sasabyan
Itang abyas a manyaman mura da nang atatakman.

Palibhasa e na balu modernung komunikasyun
Inya sadyang malalakwan king balitang manganayun
Ing gamit na pa tambuli potang bisang, maki lupung
Karing kayang kakilala ampo retang kapanaun.
Watas e mu wari talus kapamilatan ning “cell phone”
Agyang detang atyu “abroad” malagwa mong akayagum?

E LA MAKAKAYAP (KADWANG TALAKAD)

Ing laman na nitang buntuk niting kanakung kalaban
Purus na yatang basura inya alang kabaldugan,
Ing isip na makaporma agyang ala yang kebalwan
king pagmayabang nang “cellphone” a maragul na kasiran.
Pauli ning pamangamit kabang lalakad king dalan
King pesaring aksidenti karing tau’t kasangkapan

Ing metung pa karing anak agyang lalto lang magaral
Dapot deti anti la mong ala nang ababalu man,
Agyang miras ne king matas a gradu king pamantasan,
King “spelling” mangayna la pane kuto itang belwan.
Makananu potang mayntun obra at kapanintunan,
Tiyak mu ing mibagsak la ketang “exam” dang dalanan.

Wa man at sadyang mabilis modernung komunikasyun
King kapamilatan da ring lalwal makabayung “cellphone”
Agad mu lang akasabi king mabilis a panaun
kakilalang malwat mu nang e na ikit, akapulung.
Dapot itang “personal touch” milako nya mung balayun
E kalupa nung kayarap ing kasabing ‘ting emusyun.

MAKAKAYAP LA (KATLUNG TALAKAD)

Tutung iting kalaban ku saguli yang manamdaman
Lalu potang e na buri itang kanakung sasabyan.
Nung mepitik ya king kakung pamamunye katuliran
Marapat mung tanggapan na uling atyu king Crissotan.
Inya watas nung e agyu ing yapse kung katibayan
Mayap pa ing sumuku na ban e na ka misakitan.

Nung sakali menasakit itang kekang pilubluban
Mika alta pirisyun ka at salu mu saskup neman
Ating ngening asasali medisinang pikabalwan
Produktu ning makabayung teknolohyang pakipatyan,
Itang metung a tabletas sapat ne king panamdaman.
Tiyak king saguling oras kumayap kang mabilisan.

Nung sakali alang talab king panulu e mipaldan
Munta na ka at palawe ketang modernung ospital.
Karin dakal la ring gamit teknoloyang masibukan
Saguli da mung abalu nung nanu ing kasangkanan.
Bukud pa karing mediku, dalubhasa’t memagaral
Karing bayung teknik ngeni king ospital gagamitan.

E LA MAKAKAYAP (KATLUNG TALAKAD)

Mekad ikang dapat tuknang king sabla mung kayabangan
Uling aku e ku byasang kabud sumukung makanyan,
Agya rugung babayi ku balu ku ing makilaban
Lalu na king kalupa mung alang sakit pakyarapan.
Ding yinapse mung matulid ala la ngan kalinawan
Anti lang burak besibas mu king danum a anting Kristal.

Bayu ke pa inuman ing rereseta mung tabletas
Munta naku king natural masanting a babye lunas.
King banayad a masahe at ditak a pamanimas
Panamdamang sakit buntuk saguli ya mung milabas.
Pota galang medosis ku king panulung kekang gingkas
Agyang e ku bisang munta king ospital ku miparas.

At nung bisa kung paynawa king ospital e ku munta
Uling pota lalu ku pang mikasakit king alaga
ding serbisyung amanwan mu kambe da ring kwartu’t kama
Pota lalung mayataki, ing dumakit punerarya.
Mayap na mu ketang bale kambe ding kakung pamilya
Saguli ku mung salese king lugud da’t panalala.

LAKANDIWA:

Tuknang ko pa…tuknang ko at kanaku makiramdam
Uling tutu kong papali king paksa na ning Crissotan
Aku iting lakandiwa marapat kung mamagitan
Ban e munta king matsura ing kekong pamiyalitan.
Ing layun na ning Crissotan katuliran yang paytunan
Aliwa ing pamipukul dinat king kekong kalaban
Uling pota nung paburen malaus kong mipukpukan
At erana akilala kalwal yu keting himpilan.
Anya naman pakisabi karing sablang makiramdam
Panayan yukeng Sabau kadwang dake ning tultulan.

(Ing kadwa nang dake niting CRISSOTAN migale ya ketang 6 ya ing Agosto keta mu ring mesabing Radio station DWBL 91.9 Bright FM.

LAKANDIWA:

Ngening bengi pasibayu kaku la ngang pupugayan
Deting ngeni makatutuk, makiramdam king tuntyunan
Benging Dyos pu ing payabut king kekayung kapanayan
Keting pamanaluki yu kening Bengi ning Crissotan.
At bayu ke pasibayung ibuklat at pagumpisan
Ing kadwa nang dake niting makasadyang pamilaban
Deting adwang mangagaling, deting adwang matenakan
Tanggapan yung pasibayu ining kapasalamatan.

Makakayap La O Ali Deting Bayung Teknolohiya
King Bye Da Ring Sablang Tau, ya ing ngeni mibye Tema,
Marapat dang pakibatan deting kekatang Poeta
A nandin pa bisang mapse, maynip na lang manenaya.
Inya ba lang mikadiwa palakpakan tala sana
Ibye tamu ing mapaling pamananggap sa karela.

(Audio……….. Palakpakan…..)

At ngeni pu awsan kune ing mumunang mitalakad
King panig nang ngana kanu ing manyambut ya ing dapat.
Uling bayung teknolohiya tutu la ping makakayap
Kareting sablang memalen makatwa man o ding anak.
Inya ngeni ing adwan ku ibye taya ing palakpak
Kening matikding Poeta king Mexico ya menibat.

MAKAKAYAP LA (KAPAT A TALAKAD)

Sadya yatang ing kaustan niting bayung tyeknolohiya,
E na pansin ning kalaban o tutu nyang pintasera,
Karing sablang sinabi kung kayapan ning kakung tema,
Purus namung negatibu ing balu nang ibarongga.
Inya ngeni sasabyan ku king yapse ku miadya ka,
Itang anggang kabalwan mu keka na ngang isadya na.

King modernung pamibye bye mabilis na ngen’ing sabla
Mabilis ing pamaglakbe papunta aliwang bansa,
Uli da ring mangaragul barkung makapaning aya
Ampo detang makabayung eroplanung makabigla.
Pota e na naman balu ding aliwa pang balita
Malwat nong miras king bulan detang taung mausisa.

Palibhasa ing kalaban paragul de ding makatwa
Inya naman ing isip na anti yang makatawli pa.
Insanu ing pilinan mu nung bisa kang maglamyerda
Itang mabilis a awto o mabagal a gareta?
Kanyan dana ka husgahan, ding makiramdam kekata,
Nung gareta ing pakibat masambut kang alang sala!

E LA MAKAKAYAP (KAPAT A TALAKAD)

Tutu pin ing sasabyan na nining kakung kabadbaran
Mabilis ing panyatang na karing lugal pupuntalan
Dapot e yata mamasa karing ngening pahayagan
Karing sadyang makatakut aksidenting daranasan
Pauli ning makabayung teknolohiyang pagmayabang
Dakal la ring mangamate king malati mung kamalyan.

Eroplanung mangabilis king babo ning kalawakan
Pilan no ding meyangu bye king e da naman piadyan
Metung ne ing Presidenting liguran da ding keraklan
Itang Ramon F. Magsaysay inidulu ning balayan.
Detang barkung amanwan mu pasari dang kalungkutan,
Karing pamilyang magsalbat likwan da ring pakamalan.

King garetang sasaken kung kukulyutan nang kalakyan,
Bista man at misnang kupad king isip ku makapaldan.
Bakit ali? Kabang Karin manene ming paglabasan
Ing malawak a kakewan pagumasdan ing asikan
Karin akakit kung sabla, itang sablang pipagalan
Ning pakamalan kung Ibpa alang tuknang mananaman.

MAKAKAYAP LA (KALIMANG TALAKAD)

Sabi kuna e ku sadyang magkamali king isipan,
Nung ing garetang makupad ya itang kayang pilinan.
Uli na ning pangatawli ning utak na ning kalaban,
Angga detang sablang gamit mitatawli la mu naman.
Mekad potang aku na ing mapili kening Crissotan,
Mipakama nya ing watas ketang e sadyang kabalwan.

Mekad e na naman balu Poetisa kung kayarap,
Dakal na itang pamangan saguli na mung ayapag,
Ating “instant” tsokolate ampong oatmeal a pang anak,
Asadya mung mabilis nung mamaligwa ka neng abak.
King paugtwan at hapunan ati nang asaling agad,
E kaylangan itang malwat, pamisadyang mitnang kupad.

Nung atin ka mang bisita king bale mu a kasabi
E mu na rin poprobleman ing pamangan a isilbi
Uling atin nang McDonald o kaya itang Jollibee
Saguli kang maka order I deliver da pa iti.
Teknolohiya itang sangkan obat ini malililyari
Makapangan kang manyaman agyang nanung oras ngeni.

E LA MAKAKAYAP (KALIMANG TALAKAD)

Akalingwan nana yata, nining kakung kabadbaran
Ing kulturang likwan da ring kekatamung pipunpunan
Anting metung ya kareti maki dayang Kapampangan
Marapat mung panugali maselan ka king pamangan.
Aliwa ing lutung baleng maingat tamung pamitan
Agyang deng e taga keti paninapan dang apangan.

Nanu namo ing akakwa karing lutung mabilisan
Sobra sobrang pamaniti itang karelang gagawan,
Pati itang panyangkap da e masanting king katawan
Uling deti ma betsin lang malwat da nang papatuknang.
Inya naman akit mula agyang karing kayanakan
Nung ala lang alta presyon, ding batu ilang mituran.

Migising ka o poetang lalabis king kayabangan
Pota detang kekang apu ila nang mangasakitan,
Itakwil la’t ipasara ing marapat mu pang gawan
Ban mawala la ring pesting tubu mu itang isipan.
E ka kaya kabakas da inya mula kakampiyan
Sabyan mumu ngeni kaku ing buntuk mu yang pukpukan.

MAKAKAYAP LA

Aba, agyang e papatul karing kalupa nang Eba
Nung aku na ing hamunan mekad ngeni tanggapan na
Uling e ku buring ining kakung buwak masira ya,
Kaybat ku pang pepa-ayus king parlor ning kakilala!

E LA MAKAKAYAP

Awa sige nung buri mu dening bayu kung sapatus
Ilang ngening gamitan ku king buntuk mu pamalatuk,
Uling ngana ping Ima ku e ku dapat mika lunus
Karing taung labis labis potang ilang magparatut!

LAKANDWA

Ngeni dapat kung libutad kekong adwang milalaban
Uli yatang e masanting iyang kekong pisasabyan,
Detang sablang makiramdam alang akwa king atbanan
Nung purus mung mangaparas a amanu ing sasabyan.
Inya ngeni ing kutang ku bisa ko pang itulid yan
Ban kanita malaus ya ing Bengi na ning Crissotan?

Ika Poeta ning Mexico?……………. Ika naman Poetisa?

Nung makanyan, ibalaus taya ing pamipalitan
Katuliran deting adwa ba tamu ngang makinabang
Karing aral a yapse da at ali ding parunggitan
E masanting darmdaman lalu detang kayanakan.
Pasibayu adwan ku pu mangatni yung palakpakan
Ba’no man sang mikadiwa deting adwang matenakan.

MAKAKAYAP LA (KANAM A TALAKAD)

Karing sablang makiramdam paumanhin ing adwan ku
Nung sakali akalingwan panugaling maka ustu
Tanggapan yung aku metung ku mu naming tau
Maki pusu’t pilubluban, manasakit kalupa yu.
E ku buri ing awsan dang paratut ampong magarbu
Uling sabyan ku’ng katutwan simpli kumung ortelanu.
Dapot agyang ortelanu ining kanakung kabilyan
Metung ku ring tataluki karing bayung kabihasnan
Pamamasa karing libru makaragdag kening belwan
Gagawan kung anting bisyu aldo aldo e selanan.
Inya naman nung panig ku yang ngeni tatalakaran
Uling iyang abalu kung makakayap king lelangan.

Pota e na naman balu ning Poetisang kayarap
Ing babye da ding “computer” karing sabla makakayap
King milabas pilang banwa iti e sadyang pigagap
Anti mo king “science fiction” anti lamu king paninap.
Dapot ngeni akakit mu agyang detang kekang anak,
Marakal la ababalu, kabyasnan a asasangap.

E LA MAKAKAYAP (KANAM A TALAKAD)

Marakal la ababalu ngana mo ning kabadbaran,
Dening ngening makayalto salukuyang kayanakan
Pauli na ning “computer” bayu pa mung pigamitan
Dapot ngeni mayayakit ing babye nang kapanyiran.
Lalu karing panugali at mayap a kasayalan
Maragul ya apasari karing anak mung sasabyan.

Buri daka sang hamunan nung atin ka ring panaun
Ban karetang computer shop mamasyal ka’t maglimayun
Karin mu la sadyang akit kayanakan pakatipun,
Manenayang makagamit, king eskwela magbulakbul.
Itang perang maging bakal imbes karelang atipun
Karin dala gigisanan kilub na ning patingapun.

Ing masakit nung balu mu keka ku ngeni ipasyag
E ra male ding pengari nung nanu ing mararapat.
Kabang ila magobra lang anggang binit dang gugunyat
Ba do sanang apagaral ding pakamalan dang anak
Dapot ngeni nukarin la? Atilu king “computer shop”
Kelingwan ing pamagaral, pamamyalung ing pigagap.

MAKAKAYAP LA (KAPITUNG TALAKAD)

Mangatukup ya king asbuk ing kalabang Poetisa
E na balu nung ninu king malilyari dinan sala,
Obat pati ding computer ila na ding sisiyan na
Nung sakali e la lulub estudyante king eskwela.
Kanyan yu ne akaliskis tatalakaran nang tema
Kulang ya king katuliran ampong ala lang sustansya.

Pangalwal da ding computer dapat ka pang pasalamat
Uling deti maragul la kasaupan karing anak,
Pamanyaliksik dang belwan ngeni ena pin mabayat
Imbes munta king aklatan munta ne kingcomputer shop.
Karin nung mamaligwa ka akit mu yang agad agad
King misan mung click na ning mouse akit mune ing pakibat.

Nung sakali’t ding magaral maging bisyu ing makanyan
Atyu karing pengari da ing marapat a kaustan
Nung matibe ing pundasyun king pamilya menibatan
Agyang nanung tuksu ita e malyaring amuyutan.
Dapot nung ikang pengari e mo sadyang subaybayan
Maragul ing kesa ali abalu da kamulangan.

E LA MAKAKAYAP (KAPITUNG TALAKAD)

E ku sadyang tatanggapan katuliran ning kayarap
Uling ding kakung pengari tutu la muring mayagap
Inya naman akung iti peparagul karing anak
Disiplinang king ugali makayubug, makakayap.
Kaburyan da ding aliwa makanyan mu naman mekad.
Uling itang ikanono deting anak yang paninap.

Ating adwang klasing tau keti babo ning sikluban
itang metung a manloku ampo itang pamaglokwan
ing manloku ing hangad na piragli yang manakitan
inya agyang nanung bage pipilitan dang gagawan
lawen mu la ding mikwalta imbensyon yang gagamitan
ban kanita deting tau mangagisan la pibandyan.

Pagmaragul mung imbensyon a awsan mung teknolohiya
Dapat mu ing makasaup at E makasira la pa
lawen mu ing pesari na gewang bomba atomika
pilan lang libung lelangan ding mengawala kaladwa
kaybat mulang bigsakanan Nagasaki’t Hiroshima
adwang balen Karin Hapon alus mewala king mapa.

MAKAKAYAP LA (TAWLING TALAKAD)

Masanting pi’t binggitan me itang bomba atomika
Metung karing imbensyun na nitang bansang Amerika
Isipan mu na mu watas nung e la mibagsak deta
Karing adwang lugal Japan, Nagasak’t Hiroshima
Mekad angga man sa ngeni mabibye tang alang kwenta
Pauli ning makatakut a banta na nitang gyera.

Nung basan me ing historya Karin akit ing katutwan
Detang bansang Axis Power ing marok dang kapagnasan,
Sakupan de iting yatu ban karelang ipayiral
Ing gubyernung ing buri da ing karela ya mung tukyan.
Nung bisa ka king lalam na ning upayang “dictatorial”
Kaku watas e malyari, e ku sadyang payagan yan.

E LA MAKAKAYAP (TAWLING TALAKAD)

Ninu wari ing mabisa king gyerang makapinsala,
Lalu karing mangalating, karetang mangaynang bansa.
Uling nung akung sakupan at ilako da upaya
Mekad agyang babai ku talan na ku ring sandata.
Ing e ku mu buri watas kalabisan nitang gewa
Halus ing meto sikluban mebura ya king masala.

Para kaku ing balang bye e ya marapat masintang
Uling iti itang Diyos yamu kabud ing miglalang
Inya ngaku alang ninu man ing marapat manutang
Agyang itang teknolohiya a kaku mu pagmayabang.
E me balu ing kasebyan, “Nung bye ing kekang inandam
Ing marapat mung ibayad ing sariling bye mu naman!”

LAKANDIWA

Kaybat yu nong dimdam deting adwang watas mipanapse
Karetang katuliran dang king isip da pa selese
Ngeni naman akung iti lakandiwang manantabe
Pamibadbaran ding adwa ngeni pupututan kune,
Ban kanita damdaman yu ing marapat managumpe
King labanan dang kinaba mayubu ampong makule.

Makabayung teknolohiya a tema na ning Crissotan
Makakayap La o Ali itang kutang nang lalakwan.
Nung suryan ya sadyang babye e mu ditak a kayapan
Lalu iti nung magamit king masanting a paralan.
Dapot iti nung sinobra king e dapat karaptanan
Maging sangkan ban kayapan myalilan yang kasiran.

Inya naman kekong sabla ngening bengi makiramdam
Babalik ke ining kutang king ba ye sang apigunam.

…oooOooo…

Romeo S. Rodriguez
Del Carmen, San Fernando, Pampanga
Julio 17, 2010

Posted in PL Romeo R. Rodriguez, Poeta Laureadu | Leave a comment

Mayap a Kayabakan


Kanyaman dang lawan deng sampaga ning Ginu. Nung etamu pane mamalagwa apansin tala at abau banglu anti ning planu ning Linalang.

Mayap a aldo pu.

Posted in Pretty Lisa | Leave a comment

Maestra

nang: Dolly Poylorenzo Gigante
(Dalagang Baryu)

kekayu yang lawan ing metung a MAESTRA
yang bayaning talaturu king iskuela,
king bista man mababa ing sueldo na,
matula nang gagampanan ing obra na,

dapot ustung misan kaya malilyari
potang king kamalian darapat la deti,
nung usuka’ nala balang e malili
yapa ing kamuan ding aliwang pengari

Posted in PL Dalagang Baryu, Poeta Laureadu | Leave a comment

Mayap a kayaldawan



Pilan na mung tudtud, Pasku na.
Mayap a kayaldawan.

Posted in Pretty Lisa | Leave a comment

ORAS

December 29, 2015 at 3:32pm

Tutung maulaga ing balang segundu
Dakal nang malyari ustung atrasadu
King pamikatagun sira ing areglu
Ustung e tinupad tutung makabatu

Dapat tang isipan ding dintang king oras
Giang dakal gagawan karelang inatras
Ban kanita akwang kagad lang miparas
E da buring siran ing karela batas

Ing telagang gawan king oras pisabi
E na magagawa ampon malilyari
Ing ditak minutu kekang pangatawli
Sira no kundisyun ding kekang kasabi

Igit pa king gintu ulaga ning oras
E tane abalik kaibat nang milabas

Ing Babaing Matun 12/29/15

Posted in PL Kate Lapuz, Poeta Laureadu | Leave a comment

Crissotan: Sukat O Ali Ing Mika-Diborsiu

PL Rodel Gozum
Silaba 12 Sesura 6/6

Lakandiwa:

Mayap a oras pu kekayung manalbe,
“dispu” ing kekayu mapali kung babie.
King pamanagun yu matula kung tune,
salamat king oras a kekong dinake.

Ditak mung pinandit magumpisa ta na
at king entabladu maglibutad na la,
ding aduang matikdi at biasang poeta,
ban pilabanan de ing metung a tema.

Ing pibadbaran da ring poeta tamu
nung sukat o ali ing mika-diborsiu.
Makiramdam ta sa karing argumentu
a iyapse da ring aduang mangamanu.

Dening mag-crissotan ba lang mikagana,
at ban king upayang pakasamasnan da,
potang libutad la at magpakilala,
king matning palakpak salubungan yu la.

Ban e na maglambat awsan ku no ngeni,
ding poeta tamung dinayu pa keti.
Ikang king wanan ku, munta na keni,
at ipakilala me’ing kekang sarili.

Mumunang talakad na ning maglualu king e sukat mika-diborsiu.

Mayap a oras pu budning lakandiwậ,
lakuas na kekayung tinagun a maldậ.
Ing diborsiung iyan kakung pamasalậ,
e sukat miral king kekatamung bangsậ.

Yaku i Jonh Paul a kekong talasuyû,
a migmasikan lub ban keti dumayû.
Ing panig a kakung keti ‘pagluwalu,
pagumpisan ku ne’t pakasurian ye pû.

Ing diborsiu e ya sukat maging batas,
king balayan tamung atin Dios a matas.
Ing diborsiung ini e ya dapat miras,
karing bebe na ning bangsang Pilpinas.

Malinong sinabi ning banal a Biblia,
ding piyabe ning Dios bilang miyasawa,
ing ninu man tau, anggiang ari ya pa,
ala yang upayang pikawani na la.

Nung magi yang batas ing diborsiung iyan,
ding pamilya tamu kaya lang lasakan.
At ustung iyan ing meging kalakaran,
magi yang mabuya pati ing balayan.

Lakandiwa:

Bayu ta isundu, kakung ‘paganakậ,
e ko sa manapse matsurang salitậ.
E ko mipalmura at e ko mimimuậ,
amanung mapinu’ing kekong isambitlậ.

Pakapili yo ring amanung ibugnus,
ding ala king paksa e yo babalaus.
Sayang mu ing oras nung ding kekong puntus,
misna la kalaut at purus lang busbus.

Ing metung kekayu kabang manyabi ya,
ikang king sumangid e ka pa mamatba.
Potang asaglawe na na ing buri na,
ita ing pinandit ban salangsang na ka.

At ing maulaga, daptan yu’ing agyu yu,
ban mikuswelu la ring manalbe tau.
Kanita aryan de ing crissotan tamu,
at akit de leguan ing Sisuang Amanu.

Ika naman ngening king banda kung kayli,
ing magpakilala at keni manyabi.
kaybat mong pigayan ding tinagun ngeni
ilantang mu no ring puntus mung sarili.

Mumunang talakad na ning magluwalu king panig na ning sukat mika-diborsiu.

Mayap a bengi pu ginung lakandiwậ,
antimurin kekong pesitagung maldậ.
Yaku pu i Crisha a keti migsadiậ,
ban ing matulid ku kakung isambitlậ.

Nung mika-diborsiu e na buring sabian,
a ring miyasawa magdiborsiu no ngan.
Detang mikalugud e de yan kailangan,
uling masaya ing karelang kabilyan.

Dapot ding miyabeng e na mikasundû,
at aldo’t bengi lang mipamarug takû,
Kesa king e na la tuknang mipamalû,
ing mag-diborsiu la ing masanting namû.

King Vatican mu at keti Pilipinas,
ing alang diborsiung mimiral a batas.
Karing bansang dakal a biasa at watas,
ati’nang diborsiu maski nuka miras.

Ing batas a iyan ala yang kebalwan,
nung matatag ya o ali ing balayan.
Uling karing bansang mimiral ne iyan,
atin maina karen at atin masikan.

Kaduang talakad na ning e sukat mika-diborsiu.

Uling gewa ra neng batas ding aliwậ,
gawan ta nia naman king kekatang bangsậ?
Sukat mung ganakan ding bie a masirậ,
uli ning diborsiung kekang paningayậ.

Lawen mu’ing sitwasyun karin Amerika,
uling ing diborsiu batas ya karela,
singkwenta porsientu karing kakasal da,
magdiborsiu na la mapilan mung banua.

At karing kinasal a pepasibayu,
ing diborsiu lakuas matas ing por sientu,
Nung iyan malyari keti kekatamu,
makalunus ya ing daying Pilipinu.

Nung atin problema kilub ning pamilya,
sukat rang uluan ding aduang miyasawa.
uli ning king altar ing pisumpanan da,
lungkut ampong saya itang pisulu ra.

Ala lang pisabi a potang king gipit,
magdiborsiu la at tsaka na mulandit.
Ing pisumpanan da, pati ing masakit,
pisulu ra iti anggiang pang mapayit.

Kaduang talakad na ning sukat mika-diborsiu.

Maya’pa pin karin bangsang Amerika,
detang magdiborsiu makakasal la pa.
Nung bigu la man king mumunang kasal da,
babie na ning batas ing bayung umpisa.

Ding miyasawa king keti kekatamu,
nung ing relasyun da misna ne kagulu,
uling ala tamung batas a diborsiu,
mikawani namu’ing gawan dang panulu.

Uling kasa’la pa’t mikawani lamû,
nung manakit la man manulu king pusû,
e la makakasal ania’ing marapat mû,
maki-apid la king bayu rang kasuyû.

E ku sasabian ing e da na larinan,
ding miyasawa ing problema rang disnan,
dapot ing paralan nung mesubuk na ngan
sukat mung atin lang batas a atrasan.

Nung ing pami-utus da ring miyasawa,
impienus na itang akakawangis na,
ing diborsiu sukat maging batas na ya,
ban mipagkaluban lang bayung umpisa.

Katlung talakad na ning e sukat mika-diborsiu

Nung magi yang batas ing diborsiung iyan,
karing miyasawa nung masanting ya man,
ding anak da ilang sumura kabilyan,
uling ding pengari misagsag la dalan.

Kaibat ning diborsiu, nanu ing malyari,
nung dagu’la ren a metung na pengari?
Ding mura dang isip mabigla lang pilmi,
at siguradu mung atin magribeldi.

E na maging normal ing pamandagul da,
nung metung niamu ing lulugud karela.
Ala nang malagung bukas a manaya,
uling melasak ne’ing karelang pamilya.

Ding aliwa karen magi lang kriminal,
at king balen tamu ala lang masabal,
pauli namu ning ding pengari dang mal,
ing diborsiu pitlud ne’ing karelang kasal.

At nung miras na ing makiasawa na la,
potang datang na ing dakal a prublema,
mekad ing diborsiu uling batas na ya,
tukian da la bakas ding karelang matua.

Katlung talakad na ning sukat ing mika-diborsiu.

Ding miyasawa a batang mipalmura
at king aldo’t bengi mipanasakit la,
ala man diborsiung misagsag karela,
maluat neng melasak ing pamiyabe ra.

Mas makalunus la ring anak a paslit,
nung ing malilyari bata rang akakit.
Bala ra ustu mu ing mipanasakit,
ania dagul la a king pate malapit.

Atin pa karen ing magmalamarine,
e la bubulad at kabud la lalawe.
Angga king tumua la e na la salese,
uling meragu’la king magulung bale.

Nung ding miyasawa mipagdiborsiu la,
ing gawa’na ning hwes pakatimbanga’na,
nung ninu karelang aduang miyasawa,
ing sukat manyese karetang anak da.

Kesa king dagu’la ring anak king gulu,
ding pengari sukat na lang magdiborsiu.
Maski ing manyese, pengari niang solu,
responsabli neman iting siguradu.

Kapat nang talakad na ning e sukat ing mika-diborsiu.

Nung atin diborsiu, ding aliwang tau,
anggiang alang sangkan, maniad lang diborsiu,
Lakuas na nung atin lang akit a bayu,
lakuan dia kabud ing asawang kasulu.

Makalunus no man ding karelang lakuan,
batingan da la mu anggiang alang sangkan,
nung itang makanian, malyari rang gawan,
ing indu ta’ng balen, e mayap karasan.

Nung alang diborsiu, magi lang matibe,
ding sablang pamilya kilub da ring bale.
Uling ding asawang kabangal ta king bie
e magsilbing kabud ta la pakilibe.

E ta la apusan ding aliwang dayî,
ing diborsiu sukat tayang e aburî.
Iti e ya para king liping komanggî,
a malugud karing asawa na’t lahî.

Ing diborsiu e ya sukat maging batas,
king pakamalan ta’ng bangsang Pilipinas.
Ding batas a dapat tamung ibalangkas
detang maging susi ning masalang bukas.

Kapat a talakad na ning sukat ing mika-diborsiu.

Atin miyaliwang uri ning diborsiu,
pilinan taya ing bage kekatamu
Ban e marapat ing katatakutan mu,
e tamu makiapus karing Amerkanu.

Uling Amerika, anggiang alang sangkan,
adiborsiu me ing kekang pekasalan.
Basta ing adua’ning kekang kakawanian
ibie mu sa kaya, alang pisasabian.

Keti kekatamu, nung e ta yan burî,
atin ta’ng aliwang istilung apilî.
Ing diborsiu dinan tayang pasubalî,
dapat atin sangkan ing pamikawanî.

Maski na magi yang batas ing diborsiu,
alang mamilit ban magdiborsiu kayu.
Dapot detang bisang lumual na king gulu,
sukat lang mirinan kapanayang bayu.

King Ehipto’t Gresya pati na king Roma,
ati’nang diborsiu keta pang minuna,
King panaun tamu a makabayu na,
kailanga’na ne yan ning balen ta’ng sinta.

Lakandiwa:

Sumahan yu nala ding kekong inatba,
ban ku lang asuri aptasan yu na la.
Kaibat kong tinimbang ding kekong panyara,
abalu yu ne ing migwaging poeta.

Kalima at panyarang talakad na ning e sukat ing mika-diborsiu.

Pasibayu ku pung babie pasalamat,
at tinggap yu kami karing aduang gamat.
Sana pauli da ring puntus kung biklat,
atin kekayu ing kanakung amulat.

Ing diborsiu e ya bage kekatamu,
uli ning makadios tamung Pilipinu.
Ing kasal pablasang tutu yang sagradu,
e sukat mapatlud uli ning diborsiu.

Uling ding pamilya asias no ning bangsa
ustung ing diborsiu batas neng megawậ,
daka’lang pamilya detang mangasirậ,
ania ing balayan magi yang mabuyậ.

Karing anak tamu dakal a malili,
nung metung nia mu ing tuturung pengari.
Maraka’la karen detang magribeldi,
magi lang kriminal, babayi’t lalaki.

Ania sa kabalen e tamu pabustan,
a maging batas ya ing diborsiung iyan,
uling perwisyu mu itang kayang dalan,
at e makasaup king indung balayan.

Kalima at panyarang talakad na ning sukat mika-diborsiu.

Ati’nang diborsiu mabilug a yatu,
Vatican mu ala at king kekatamu.
Karing bansang atin batas a diborsiu,
manuala la naman atin Dios ding tawu.

Ding isip da uli ning makabuklat la,
gewa deng batas ing diborsiu karela.
Ban detang magdulap king bayung pamilya,
mipagkaluban la pang bayung umpisa.

Ing diborsiu ala yang siran pamilya,
ding maniad kaniti din mung miyasawa,
a ing pamiyabe sadiang lasak na ya,
at e na malarin ing pamiyutus da.

Ding miyasawa a masayang mabibie,
ing diborsiu e re kailangan a bage.
Deta mung sawa na king palmura’t pate,
ilang magdiborisiu uling kailanga’ne.

Ilawut na la ning diborsiu ring anak,
ibat king impiernus nung nu la misaldak.
Ania king matsura ban e la mitulak,
ing diborsiu sukat taneng pakibalak.

Lakandiwa:

Kasakit na nining kanakung aluban,
uling karing pago ku ya makapusan,
ing pamanatul nung ninung mekalamang,
karening poetang tutung matenakan.

I John Paul ustung ya itang magsalitậ
e ku ayaguantang e ku mipangangậ,
uling ding puntus a kayang pemasalậ,
tutu lang malino at mabayat binậ.

Potang matba ne man i Crishang matikdî,
apapatima’no ring kanakung labî,
uling ding amanu a kayang bibilî,
misna la katimbang at pilî lang pilî.

Ania ngeni yaku masakit ku buntuk,
king batung maragul anti ra kung pikpuk.
E ku na balu nung ninung kakung ipuk,
king lukluka’na ning migwaging kalauk.

Ania makisabi kung mayap kekayu,
magparalampu kung sana saupan yu.
ing matni palapak karing ituldu ku,
iya ing minyambut king crissotan tamu.

PL Rodel E. Gozum
12 Nobiembre 2017
Munoz, Lungsud Ning Quezon

Posted in PL Rodel E. Gozum, Poeta Laureadu | Leave a comment