Capampangan

Lorung Malabit
Silaba 12 Taladtad 4
Sesura 6/6 Estropa 9
*
Kanita bala ku, malyap ka’ng paninap
a anggiang nang daptan, ku e ku arakap.
Ing e kata bage, maluat ku nang tinggap,
makagyu na kaku, ing pasuglapsuglap.
**
King sisitsit na ning, kalulung pusu ku,
magmaklak-maklakan, ku’t e ku sikasu.
Uling talus kung ing, yumu ning lugud mu.
anggiang kapilan man, e ya maging kaku.
***
Sisikilan ku ing, kakung daramdaman,
a gugutgut kaku, angga king pagkeran.
Aguantan kung pilit, ining kapalsintan,
pauli ning ala, iting kapanayan.
****
E makalingad ing, alangan ku keka,
uling malagu at, kasibulan mu pa.
Samantalang yaku, maung kung kupas na.
Ing kabayangnan ku, linipas na sinta.
*****
Pablasang metung kang, sampagang malagû,
dakal a talubang, a misasaglulû,
ban king kekang banglu, ilang makasamyû,
nung tanggapan mu ing, yampang dang pangakû.
******
Anggiang ninu man ing, sumuri’t lumawe,
malaut kung tutu, at e ko kapante.
Ania binurian kung, ken na ku mung lele,
ban king upayang e, ku mipakarine.
*******
Napun aniang kaku, kabud mu sinabi,
a king kekang pusu, yakung makibandi,
e ku na balu nung maglua ku o maili,
e ku na aintindian, ining malilyari.
********
Magsilbi wari ing, diosang anti keka,
lugud ya kanakung, maluka at matua?
Malilingo na ku’t, e ku na abut pa,
nung maninap ku mu, o iti tutu na,
*********
Nung ing malilyaring, iti paninap man,
e na ku talakad, king kakung pagkeran.
Uling ing ligaya, a kakung pamitan,
king kalulu kung bie, ngeni pa dinatang.

PL Rodel E. Gozum
24 Setiembre 2017
Munoz, Lungsud ning Quezon.

Makuyad A Kuentu
PL Rodel E. Gozum

“Luseeng!” nganang gugulisak tata kung manibat king kusina kabang lalabulan na king tsupan ing kayang tatamban. “Dinan mu neng pamangan ing patipati ko. E me daramdaman mepayus ne king kakakyak uling danupan ya.” Binili ne ning matwa kung babai ing susulsian nang kamisa de tsino. “O bat e mu nya mu kasi ibulus ing busit a sese mu ban e nya mu maka-abala? E mu akakit marakal ku naman a gagawan?” ngana ning matwa kabang ume ya sanang talakad. “Makanu keng ibulus yan buri meng mebateng?” pekibat nang tata ku. “E ra ne man kalupa ring aliwang pati-pati yan a byasang muli.” “O inda ya ku na mu pu, tutal ala na ku man gagawan,” ngakung sinabat karela . “Pota pu pipaten yu ne naman ing ayup a iyan.” Kinwa ku king paninggalan ing pamangan ayup kabang ing indu ku mibalik ya king pamanyulsi. Binuklat ke ing malati nang pasbul ning awula a makasabit king kilwal na ning awang at saka ke dininan pamangan ing kule matuling a ayup. “Mila, manapag na kayu, malapit nang malutu ini,” ngana pang tata ku. Sinubli ku ing pamangan ning ayup king paninggalan, kaybat sinopan ke ing inda ku king pamanapag.
Bilbal na ning pengari kung lalaki ing kataimikan kabang mamangan kami. “O Mila, bukas pala mamanikan no ri pareng Elias. Anti na ning asabi ku keka, pekikasundu ra na ka kang Jaime, ing pangane nang anak. Uling king sumlag piyesta ta na, iyagnan da na mu ing kasal yu.” Bigla kung milako ganang mangan. Binili ke ing kutsara at ume naku sanang talakad aniang linawe nakung maratnang tata ku. “Bah, Mila, kapilan ka pa meging bastus?” ngana king masias at mitmung upayang siuala. “Ustung ginulut ka king apag aini, aliwa mu yaku ing e mu ginalang nung e pati na ing grasya ning Apung Ginu.” Mipaglalawe kami ning indu ku. Maski alang linual metung mang amanu karing labi na, balu ku ing buri nang sabian. Linukluk kung pasibayu kabang belaus na ning tata ku ing sasabyan na. “Para keka mu naman ing gagawan kung ini loko. Makualta la ampong maragul a pibandyan di paring Elias anya siguradu na ing paintungulan mu kang Jaime.” Bisa ku sanang magmatulid dapot sikmal naku gamat ima ku uling balu na lalu mung kumaba ing pisasabian at muli mu rin king kang tata kuya ing tawlng salita. Meyari ing apunan a alus alang metagin king pamangan ku at ala nang amanu pang linwal karing asbuk mi ning indu ku kabang e pepatugut miglitanya ing pengari kung lalaki.

Magbiling-biling ku king pagkeran. E ku mipatudtud. Makananu na ing paninap kung maging mestra? Awa tutu a ring babai king lugal mi alang mayayari uling maranun da lang pakyasawa ring pengari ra. Dapot e ku paburen ing mangari ku karela. Sayang ing kabiasnan ku king pamagaral nung nung muli ku mu king pamamipi ampong pamaglinis bale. Di koyang Jose at Lino mu wari ring atin matulid magaral? Metung pa, ala kung buri anggiang ditak man ketang Jaime a ita. Makananu kung maglubas king arap na ning metung a lalaking e ku kakilala at e ku kaluguran? Makananu kung ibie ing sarili ku king metung a lalaki a misan man e ku pa akatalamitam? Makananu kung isuku ing buu kung bie at pangatau king kabang panaun king taung balu kung sinali kanaku at e ku man balu nung atin lugud kanaku? Kabud ku na wari ibali-ala ing tagimpan ku uling babai ku mu at ban masabi mung metung kung mayap at mapamintung penganak? Makananu ing paninap kung durutan ke ing mabilug a yatu potang datang ing panaun?

Nung nanunanu pa ing lulub king isip ku aniang atin kung dimdam kakatuk king pasbul na ning silid ku. Kabuklat ku king pasbul agad na kung kinawul ning ima ku. Dimdam ku ing mapali nang luang papatak king salu ku. “Ume ka keni atin kung ipakit keka,” nganang sinabi king pilatan da ring siguk na. Tinayid naku gamat papunta king silid dang adwa ning pengari kung lalaki.

Kalub mi king silid atin yang kingwa king pekalalam na ning baul a lulanan papelis. Inabut ne kanaku at ikit ke ing kinupas nang litratu ning metung a lalaki. “I Manuel iyan, ing sinta na ning bie ku,” nganang megumpisa. “Dakal kami linalang paninap. Ala kung liguran a aliwang lalaki nung aliwa mu ya,” ngana king mayna dapot malinong siuala kabang e patugut sasagese ing lua karing kayang mata. “Nung tutung kaluguran yepu, o’bat mebisa kayung pepakasal kang tata?” ngakung mengutang a mitmung pamagtaka. “Maragul ya panga-utang ing pengari ku king pengari nang tata mu. Pekikasundu ra ku kang tata mu mengaring bayad karing utang nang apu mu. Ninu yaku para e mabisa king buri na ning ibpa ku ban kanita mitakpan ya kamarinayan ing kekaming pamilya?” nganang mengutang kabang pupulisan nala ding mata na king kayang saya. “Dapot, inda, ala kayu pung kebaluan karing utang nang apu kung Melchor kang apung Kardu a nung makananung ala ku naman kebaluan karing utang nang tata karing pengari nang Jaime,” ngakung sinabat. “At katuliran yu pung ing pilinan ye ing buri yung ayasawa,” ngaku pang dinagdag. “Ikatamung anak a babai, ala tamung matulid salungat karing kaburyan da reng pengari tamu,” ngana. “Uling balu ra nung nanu ing mas masanting para kekatamu.” E naku bisang damdam pa king matulid nang para kanaku makalisya anya biklat ke ing pasbul na ning silid da at bayu ku mabilis a linakad papunta king kanakung silid, likwan ko kaya ding amanung, “Panupaya yu ku pu inda dapot masanting pu para kekayu ing makulung kabang panaun king metung a awula ban mitakpan yamu kamarinayan ing pengari yo?”

Ganing-aldo pa tinalakad naku kabukasan. Sinilip ku king silid da ring pengari ku ban asiguru kung matudutud la pa. Tinuklip ke ing papil nung nukarin ya makasulat ing lugal nang tuknangan king Menila ning matalik kung kaluguran a i Teresa, saka ke sinipit king kilub ning pitaka ku. Pakakalale keng binuklat ing awang nung nukarin ya makasabit ing awula na ning patipati. E ke pa man lubus abuklat ing pasbul na ning awula, mamalagwa neng sinulapo palual ing ayup a malambat nang makasukul. Kebit ke ing sulat a pegpuyatan ku king kilub na ning awula at saka ku ne binitbit ing maletang alus mamakbung na king karakal na laman. Binuklat ke ing pasbul, mengurus ku at paka-kalale nakung tinipa king eran. Linakad kung mapilan a takabang saka ke belikdan mapilan a pinandit ing baleng kakung keragulan at saka naku linakad a marapal.

WAKAS

Lorung Malabit
Adle Shakespearean Sonnet
Silaba 10 Taladtad 14
Estropa 3 Quatrain 1 Couplet
Rima abab cdcd efef gg
*
Masala ne ing bie kung miglulam,
uling milislis na la ring bigậ.
Panaun na ban ibat king lalam,
magbabo na ku ngeni’t mibaguậ.

**
Ing aral a likuan da ring galus,
iya ing matibe kung guyabnan.
Ban managumpe na kung malaus,
ing lisya e ku na pasibayuan.

***
King dadalanan a bikualbikual,
pangilagan ku nang mitalabû.
Lagpusan ku ing balang sumbagal,
at e ku muling metung a bigû.

****
Ing maplas at mapamirung napun,
iyang talaturu ku at timun.

PL Rodel E. Gozum
27 Setiembre 2017
Munoz, Lungsud Ning Quezon